Молиявий моделлаштириш

Прогнозлар ишлаб чиқилади ва рисклар ҳисобланади

ASER мутахассислари бизнесни барча самарадорлик индекслари бўйича баҳолашга, молиявий оқимларни прогноз қилишга, фойда ва харажат нисбатини ҳисоблашга ва асосий рискларни таҳлил қилишга тайёр.

Молиявий модель нима учун керак?

• Инвестицион қарорлар қабул қилиш. Янги лойиҳани бошлашдан олдин унинг асосий параметрларини (инвестициялар ҳажми, лойиҳани амалга ошириш муддати, тушумлар, чиқимлар, бизнесни молиялаштириш манбалари ва бошқалар) тушуниш, шунингдек, кўрсаткичларни кузатиш ва лойиҳани келгусида амалга ошириш бўйича қарор қабул қилиш учун самарадорлик таҳлилини ўтказиш керак. ASER мутахассислари ушбу саволларга тайёрланган молиявий моделларда жавоб беради.
• Молийалаштиришни жалб қилиш. Давлатдан грант ёки банкдан кредит олиш, меценатлик кўмагини олиш, шунингдек, яхши ишлаб чиқилган стратегия ва профессионал тарзда тайёрланган бизнес-режа корхона имкониятларини кенгайтиради;
• Бизнес таҳлили. Рақобатчилар ва бозор тузилмасини, талаб ва таклифни тушуниш, потенциал ўсиш нуқталарини ўрганиш белгиланган давр учун мақсадларни белгилашга ёрдам беради. Бу прогнозлардан четга чиқишлар аниқланса ёки натижалар қониқарсиз бўлганда долзарбдир. Мутахассисларимиз реал кўрсаткичларни режалаштирилган кўрсаткичлар билан таққослайди, прогнозларни тўғирлайди ва ривожланиш стратегиясининг янги йўналишини танлашга ёрдам беради;
• Бошқарув қарорларини қабул қилиш. Компанияда бизнес эгаси ёки раҳбари тўғри бошқарув қарорини қабул қилиши керак бўлган муҳим масала бўлса, ишлаб чиқилган молиявий модель бундай қарорни самарали қабул қилишга ёрдам беради. Молиявий модель ҳар бир муқобил натижа учун мумкин бўлган рискларни ҳисобга олади.

ASER жамоаси Ўзбекистонда ва хорижда бизнес учун молиявий модель яратишни таклиф этади — халқаро ташкилотлар (БМТ, UNIDO, ЕТТБ ва ХТТБ) лойиҳаларида иштирок этган.

Батафсил таҳлил

ASER мутахассислари молиявий бизнес моделини ишлаб чиқиш алгоритмини тайёрладилар. Жараён асосий босқичларга бўлинган:

• иқтисодий сиёсат таҳлили. Барча асосий макроиқтисодий кўрсаткичлар ҳисобланади. Хомашё ва ижара нархларидан валюта курсининг ўзгаришигача бўлган ҳар бир жиҳатлар ҳисобга олинади;
• молиявий моделлаштириш учун маълумотларни йиғиш. ASER олдинги даврлар учун ҳисоботларни жамлайди, бизнеснинг жорий ҳолатини таҳлил қилади, шу жумладан бизнес вакиллари билан мулоқот қилади. Ушбу босқичда сотув тизими қурилади, доимий ва ўзгарувчан харажатлар аниқланади, амортизация ва айланма капитал ҳисобланади;
• ҳисоблаш. Соф жорий қиймат (NPV), ички даромадлилик ставкаси (IRR), инвестиция потенциали, ўзини оқлаш муддати ва лойиҳа рентабеллигини топамиз. Кўрсаткичларни ҳар томонлама аниқлаш ва жамлаш натижасида мазкур хулоса шаклланади: лойиҳа самаралими, салоҳият борми, яқин келажакда қандай ҳаракат қилиш керак;
• иқтисодий моделни ишлаб чиқиш. Ҳисобланган индекслар ва тўпланган маълумотларга асосан, ASER мутахассислари тизимлашган ва тартибли ташкил этилган ҳужжатни яратадилар, ҳодисаларнинг ҳар бир мумкин бўлган ривожланиши учун альтернативаларни, рискларни ва прогнозларни ишлаб чиқадилар ва энг истиқболли ечимни таклиф қиладилар;
• стресс тест. ASER бизнеснинг ташқи омилларга таъсирчанлиги ва режалаштирилган ҳаракатларга тайёрлигини таҳлил қилади. Ушбу босқичда, шунингдек, моделни мослаштириш ва натижаларга қараб қўшимча элементларни ишлаб чиқиш ва муқобилларини қуриш мумкин. Стресс тестига мисол: қўшимча ресурсларга бўлган эҳтиёж, қисқа муддат истиқболида рентабеллик кўрсаткичларига мувофиқлиги ҳақидаги фаразлар.

Топ-менежерлар учун таҳлилий ҳисоботлар ва инвесторлар учун тақдимотлар тайёрланади, дастлабки ҳужжатлар ва ҳисоб-китоблар тақдим этилади.

Моделлаштириш натижасида бизнес эгаси қуйидаги саволларга жавоб бера олади:

• ҳисобот даврида қанча фойда кутиш керак;
• янги лойиҳалар қандай қилиб зарарсиз натижа билан чиқиши керак,
• қайси асосий кўрсаткичлар бизнес ривожланишига сезиларли даражада таъсир қилади.

Молиявий моделни ишлаб чиқиш сизга мавжуд вазиятни баҳолашга, асоссиз харажатларни ёки ғоянинг муваффақиятсизлигини олдини олишга ёрдам беради.

Нега моделни ишлаб чиқиш учун биз билан боғланишингиз керак?

Биз мижозларга:

• тушунарли. ASER мутахассислари тайёрланган ҳужжатлар ва Excel ҳисоб-китобларнинг барча жиҳатларни тушунтиришга тайёр;
• шаффоф. Ҳисоб-китоблар очиқ, дастлабки маълумотларга асосланган кўрсаткичларни мустақил равишда кузатиш мумкин;
• мослашувчан. Модель лойиҳаларнинг ўзгарувчан шароитларига мослашади. Агар янги тарқатиш каналлари пайдо бўлса ёки эскилари йўқолса ёки ишлаб чиқариш технологияси ўзгарса, уни ўзгартирилган воқеликка мослаштириш мумкин;
• боғлиқ ҳужжатларни тақдим этамиз. Бизнес учун муҳим бўлмаган кўрсаткичлар билан таништирилмайди.

Excelда молиявий моделни ишлаб чиқиш компания эгаларига бизнесни ривожлантиришнинг самарали воситаларини аниқлаш имконини беради, потенциал инвесторлар эса лойиҳа қанчалик истиқболли эканлигини тушунишлари мумкин.

ASER компания фаолиятининг ўзига хос хусусиятларига эътибор қаратади, алоҳида жиҳатларини ҳисобга олади ва ҳар бир мижоз билан индивидуал ишлайди.